زندگی‌نامهٔ مختصر حضرت سید محمد مهدی علیه‌السلام (میر سید محمد اقاؑ)

نام:
حضرت سید محمد علیه‌السلام
پدر:
حضرت سید عبدالله
مادر:
حضرت بی‌بی آمنه
پیشگویی پیامبر اکرم ﷺ:
«نام او با نام من و نام پدرش با نام پدر من موافق خواهد بود.»

— ابوداوود

لقب:
مهدی موعود و خلیفهٔ خدا
نسب:
سید حسینی
پیشگویی پیامبر اکرم ﷺ:
«مهدی از نسل من و از فرزندان فاطمه است.»

— ابوداوود

ولادت:
دوشنبه، ۱۴ جمادی‌الاول ۸۴۷ هجری / ۱۴۴۳ میلادی، جونپور، هند

۔

نسبِ شریفِ ایشان به این ترتیب ہے

حضرت امیر سید محمد مہدی موعودؑ بن سید عبداللہؒ بن سید عثمانؒ بن سید خضرؒ بن سید موسیٰؒ بن سید قاسمؒ بن سيد نجم الدينؒ بن سید عبداللہؒ بن سید یوسفؒ بن سید یحییٰؒ بن سید جلال الدینؒ بن سید نعمت اللہؒ بن سید اسماعیلؒ بن امام موسیٰ کاظمؒ بن امام جعفر صادقؒ بن امام محمد باقرؒ بن امام زین العابدینؒ بن امام حسینؓ بن سیدنا علیؓ کرم اللہ وجہہ العظیم۔

چنان‌که در حدیث، علامتِ مهدیِ موعودِ حقیقی بیان شده است:

«المهدی من عترتی، من ولد فاطمة»

یعنی: مهدی از خاندان و نسلِ من و از فرزندانِ فاطمه خواهد بود۔

این روایت را ابوداود روایت کرده است۔

و سیادتِ حضرت سید محمد جونپوری، مهدیِ موعود، از کتبِ تواریخ ثابت است۔ چنان‌که صاحبِ کتاب «کنزُالأنساب» در میانِ اولادِ حضرت امام موسیٰ کاظم، حضرت اسماعیل را، و در میانِ فرزندانِ او حضرت نعمت‌الله را ذکر کرده است۔ همچنین علی‌شیر قانع، صاحبِ کتاب «تحفة الکرام»، چنین نوشته است۔سیدالاولیاء سید محمد، ملقّب به میرا مهدی، فرزندِ میر عبداللّه، معروف به خان، نسبتِ او به امام موسی کاظم پیوند می‌یابد۔

نیز مولوی خیرالدین الله‌آبادی در جونپورنامه نوشته است: ایتی بود از ایتی الهی و معجزه‌ای از معجزات رسالت‌پناهی است.

همچنین نویسندهٔ کتاب «تحفةالکرام»، علی‌شیر قانع، دربارهٔ سید محمد جونپوری مهدی موعود (علیه‌السلام) چنین نوشته است: «سید الاولیاء سید محمد الملقب به میران مهدی، فرزند میر عبدالله معروف به خان، که نسبش به امام موسی کاظم می‌پیوندد...»

همچنین شاه عبدالعزیز محدث دهلوی دربارهٔ سید محمد جونپوری، مهدی موعود (علیه‌السلام)، نوشته اند «میر سید محمد جونپوری در هندوستان با بانگ بلند ادعای مهدویت نمود و جماعة کثیر از افاغنه دکن در راجپوتانه خود را مهدویه لقب کرده اتباع او کردند و هیچ کس او را قتل و سیاست نکرد

نیز ملا عبدالقادر بدایونی در نجات‌الرشید نوشته اند: «زمانی که حکومت قندهار تعلق به ذوالنون بیگ داشت، او از زمین حجاز به قصبه فراه رسید. غلغلهٔ عظیمی در آن ولایت افتاده و خلایق لا یعد و لا یحصی بدو جمیع آمده. شیخ‌الاسلام هروی مشهور ازجمله تلامذهٔ خود و شاگرد رشید را انتخاب نمود برای تحقیق حال او از هروی فرستاده .

همچنین ملا عبدالقادر بدایونی نوشته اند: میر سید محمد جونپوری، قدس سره العزیز، از اعظم اولیای کبار، دعوت مهدویت کرده بود.

صاحب تحفة الکرام نوشته اند اهل الله به نسبت مریدش رسید بآنچه رسیدند

صوفی خواجه حسن نظامی دهلوی نظر خود را این‌گونه بیان کرده است: «یکی از بزرگان جونپور، حضرت سید محمد، ادعای مهدویت نمود و میلیون‌ها مسلمان این ادعا را پذیرفتند و تا امروز در حیدرآباد، پالانپور، جیپور و سرحد، هزاران پیرو و ارادتمند او موجود هستند.»

مولانا سید ابوالحسن ندوی رحمةالله علیه می‌فرمایند: «تکان‌دهنده‌ترین جنبش قرن دهم، جنبش مهدویت بود که بنیان‌گذار آن سید محمد جونپوری بود. اگرچه وفات او در ابتدای قرن دهم، یعنی سال ۹۱۰ هجری رخ داد، اما آثار آن تا اواخر قرن دهم باقی ماند.

در پرتو مطالعهٔ تاریخی بی‌طرفانه می‌توان گفت که ظرف دو سه قرن، هیچ دعوت و جنبش دینی به اندازهٔ این دعوت و جنبش در این شبهٔ قاره و افغانستان به‌طور گسترده، عمیق و قدرتمند بر جامعهٔ اسلامی تأثیر نگذاشته است.

ویژگی ظاهری:
پیشانی فراخ و بینی برجسته.
پیشگویی پیامبر اکرم ﷺ:
«مهدی از من است؛ پیشانی فراخ و بینی برجسته خواهد داشت.»

— ابوداوود

هجرت:
در سال ۸۸۷ هجری از جونپور خارج شد و مردم را به سوی خدا سبحانه و تعالی دعوت نمود.
حج مکه:
۹۰۱ هجری

اعلام مهدی موعود بودن به فرمان خدا سبحانه و تعالی:

  • مکه — ۹۰۱ هجری
  • احمدآباد — ۹۰۳ هجری
  • بدلی، گجرات — ۹۰۵ هجری

رسالت:

بیان و تبیین قرآن، ذکر خدا سبحانه و تعالی، پیروی از سنت پیامبر ﷺ، ترک دلبستگی به دنیا و طلب دیدار خدا سبحانه و تعالی.

پیشگویی پیامبر اکرم ﷺ:
«او زمین را از عدل و داد پر خواهد کرد، همان‌گونه که پیش از آن از ظلم و ستم پر شده باشد.»

— ابوداوود

━━━━━━━━━━━━━━

فرایض قرآنی که حضرت مهدی علیه‌السلام بر پیروان خود لازم قرار داد:

  1. ترک دلبستگی به دنیا — قرآن ۱۱:۱۵–۱۶
  2. طلب دیدار خدا سبحانه و تعالی — قرآن ۱۷:۷۲
  3. ذکر دائمی خدا سبحانه و تعالی — قرآن ۴:۱۰۳
  4. توکل کامل بر خدا سبحانه و تعالی — قرآن ۳:۱۵۹
  5. همراهی با صادقان — قرآن ۹:۱۱۹
  6. هجرت در راه ایمان — قرآن ۴:۹۷
  7. انقطاع کامل به سوی خدا سبحانه و تعالی — قرآن ۷۳:۸
  8. دادن یک‌دهم در راه خدا سبحانه و تعالی — قرآن ۲:۲۶۷

━━━━━━━━━━━━━━

چند فرمودات حضرت مهدی علیه‌السلام

  1. «مذهب ما کتاب خدا و سنت رسول ﷺ است.»
  2. «برای طالب، عشق الهی فرض است.»
  3. «اگر آب می‌خواهی، از خدا بخواه؛ اگر نمک می‌خواهی، از خدا بخواه؛ هرچه می‌خواهی، از خدا بخواه.»
  4. «با سخنی جز ذکر او، به خدا نخواهی رسید.»
  5. «ما را برای دیدن یار آفریده‌اند؛ وگرنه وجود ما را برای چه آفریده‌اند؟»

━━━━━━━━━━━━━━

کرامات

حضرت مهدی علیه‌السلام فرمود:

«کرامت، ملامت در پی دارد.»
«هنگامی که شخص به کرامت خود مشغول شود، بنده پیش می‌آید و خدا در پس‌زمینه قرار می‌گیرد.»

از این‌رو، حضرت مهدی علیه‌السلام تعلیم داد که راه حقیقی، توجه کامل به خدا سبحانه و تعالی، فروتنی، اطاعت و محوِ خودی است؛ نه نمایش کرامات.

با این حال، به ارادهٔ خدا سبحانه و تعالی نشانه‌های خارق‌العادهٔ بسیاری به‌واسطهٔ حضرت مهدی علیه‌السلام ظاهر شد:

  1. بیان قرآنِ ایشان حتی به پرسش‌های ناگفتهٔ شنوندگان پاسخ می‌داد.
  2. صدای ایشان در اجتماعات بزرگ، برای افراد نزدیک و دور، به‌روشنی شنیده می‌شد.
  3. مردم مناطق مختلف، سخنان ایشان را به زبان خود می‌فهمیدند.
  4. مردی که شمشیر بر ایشان کشید، بنا بر روایت، دستش فلج شد و قدرت حرکت آن را از دست داد.
  5. در روایات سنتی، شفای بیماران به‌واسطهٔ ایشان نقل شده است.
  6. شنوندگان هنگام بیان قرآن توسط ایشان، دچار وجد و حال روحانی می‌شدند.
  7. گفته شده است که بیان کامل قرآن توسط ایشان چنان گسترده بود که کاتبان توان ثبت و بازنویسی کامل آن را نداشتند.

━━━━━━━━━━━━━━

وفات:
دوشنبه، ۱۹ ذی‌القعده ۹۱۰ هجری / ۱۵۰۵ میلادی، فراه، افغانستان
سن:
۶۳ سال
مزار مبارک:
فراه، افغانستان