አጭር የህይወት ታሪክ ሰይድ ሙሀመድ ማህዲ علیه‌السلام (ሚር ሰይድ ሙሀመድ اقاؑ)

እናም የተስፋው መህዲ የሰይድ መሀመድ ጁንፑሪ የበላይነት በታሪክ መጽሃፍት ውስጥ ተመስርቷል። እንደ መጽሃፉ “ካንዙ አል-አንሳብ” ከሀዚራ ኢማም ሙሳ ቃዜም ልጆች መካከል ሃፀይ እስማኤልን እና ሀዚት ነማቱላህ ከልጆቹ መካከል ጠቅሷል። እንዲሁም አሊ በሽር ቅኔ የተህፋ አል-ካራም መጽሃፍ ደራሲ እንደሚከተለው ጽፏል። ሰይድ ዋልያ ሰይድ ሙሀመድ በቅፅል ስሙ ሚራ ማህዲ የ ሚር አብደላህ ልጅ ካን በመባል ይታወቃል ከኢማም ሙሳ ካዜም ጋር ዝምድና አለው።

እንዲሁም ማውልቪ ኸይሩዲን አላባዲ በጆንፑርናሜህ ላይ እንዲህ ሲል ጽፏል፡- ከእግዚአብሔር ነበር እና ከመሸሸጊያ ተአምራት ተአምር ነው።

እንዲሁም “ተህፋት አል-ካራም” አሊ ሺር ቃን የተሰኘው መጽሃፍ ደራሲ ስለ ሰይድ መሀመድ ጆንፑሪ ማህዲ ሙአውድ ([0])፡- “ሰይድ አወሊያ ሰይድ ሙሐመድ አል-መህዲ የመር አብደላህ ልጅ እና የዘር ሐረጋቸው የተቀላቀለው...” በማለት ጽፏል። علیه‌السلام

እንዲሁም ሻህ አብዱላዚዝ ሙሃዲት ደህላቪ ስለ ሰይድ ሙሐመድ ጁንፑሪ፣ ተስፋይቱ መህዲ ([0])፣ “ሚር ሰይድ ሙሐመድ ጁንፑሪ በህንድ ውስጥ ማህዲዝምን በታላቅ ድምፅ ተናግሯል፣ እና በራጃፑታና ውስጥ ከሚገኙት Deccan የመጡ ብዙ ሰዎች ማህድዊስ ብለው ይጠሩ ነበር እናም እሱን የገደለው ማንም አልነበረም። علیه‌السلام

እንዲሁም ሙላህ አብዱልቃድር ባዳዩኒ በነጃት አል-ራሺድ ላይ እንዲህ ሲል ጽፏል፡- "የከንዳሃር መንግስት የዙል-ነን በይ ንብረት በሆነ ጊዜ ከሂጃዝ ምድር ወደ ፋራ ከተማ ደረሰ። በዚያ አውራጃ ታላቅ የመሬት መንቀጥቀጥ ወደቀ። ወደ ሁሉም ሰዎች ቁጥር ስፍር የሌላቸው ፍጥረታት መጡ። ሼክ አል-ኢስላምም ታዋቂ የሆኑትን ተማሪዎቻቸውን መርጠው ሄራቪን ላከ።

እንዲሁም ሙላህ አብዱልቃድር ባዳዩኒ እንዲህ ሲል ጽፏል፡- ሚር ሰይድ ሙሀመድ ጁንፑሪ قدس سره العزیز ከታላላቅ የካባር ቅዱሳን ማህዲዝምን ጋብዞ ነበር።

የታፍታ አል-ካራም ጸሃፊ የአላህ ሰዎች ከደቀ መዝሙራቸው ጋር በተያያዘ ያገኙትን ማሳካት ችለዋል።

ሱፊ ክዋጃ ሃሰን ኒዛሚ ዴህላቪ ሃሳቡን እንዲህ ሲል ገልጿል፡- "ከጃንፑር ሽማግሌዎች አንዱ የሆነው ሀዚት ሰይድ መሀመድ ማህዲዝምን ተናግሯል፣ እናም በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሙስሊሞች ይህንን ጥያቄ ተቀብለዋል፣ እና እስከ ዛሬ ድረስ በሃይድራባድ፣ ፓላንፑር፣ ጃይፑር እና ሳርሃድ በሺዎች የሚቆጠሩ ተከታዮቹ እና አማኞች አሉ።

ማኡላና ሰይድ አቡል ሀሰን ናድቪ رحمةالله علیه እንዲህ ይላል፡- "በ10ኛው ክፍለ ዘመን እጅግ አስደንጋጭ እንቅስቃሴ የነበረው የመሃዳዊ እንቅስቃሴ ሲሆን መስራቹ ሰይድ መሀመድ ጁንፑሪ ነበሩ። ምንም እንኳን የእሱ ሞት የተከሰተው በ10ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ማለትም በ910 ሂጅራ ቢሆንም ውጤቶቹ ግን እስከ 10ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ድረስ ቆይተዋል።

ከገለልተኛ የታሪክ ጥናት አንፃር በሁለትና በሦስት ምዕተ ዓመታት ውስጥ የትኛውም የሃይማኖት እንቅስቃሴ በዚህ ክፍለ አህጉርና አፍጋኒስታን ውስጥ የሚታየው እንቅስቃሴ በእስልምና ማኅበረሰብ ላይ ይህን ያህል ሰፊ፣ ጥልቅና ኃይለኛ ተጽዕኖ አላሳደረም ማለት ይቻላል።