አጭር የህይወት ታሪክ ሐዝረት ሰይድ ሙሐመድ መህዲؑ (ሚር ሰይድ ሙሐመድ አቃؑ)

የ ሐዝረት ሰይድ ሙሐመድ ጃውንፑሪ፣ መህዲ አል-መውዑድ ሉዓላዊነት ከታሪክ መጻሕፍት የተረጋገጠ ነው። የመጽሐፉ ደራሲ “ከንዝ አል-አንሳብ” እንደ ሐዝረት ኢስማኢል ልጆች ሐዝረት ኢማም ሙሳ አል-ካዚም እና ሐዝረት ኒዕመቱላህ በልጆቹ መካከል እንደጠቀሰ። እንዲሁም ዓሊ ሺር ቃኒ የመጽሐፉ ደራሲ "ቱሕፈት አል-ኪራም" እንደሚከተለው ጽፏል። ሰይድ አል-አውሊያ ሰይድ ሙሐመድ፣ ቅጽል ስም ሚራ መህዲ፣ ሚር አብዱላህ ልጅ፣ ኻን በመባል ይታወቃል፣ ግንኙነቱ ከኢማም ሙሳ አል-ካዚምጋር የተያያዘ ነው።

እንዲሁም መውላዊ ኸይሩዲን አላሃባዲ በጃውንፑር-ናማ ላይ እንዲህ ሲል ጽፏል፡- ከእግዚአብሔር ዘንድ ነበር እርሱም ከመጠጊያው ተአምራት ተአምር ነው።

እንዲሁም የመጽሐፉ ደራሲ "ቱሕፈት አል-ኪራም"፣ ዓሊ ሺር ቃኒ ስለ ሰይድ ሙሐመድ ጃውንፑሪ መህዲ አል-መውዑድؑ የሚከተለውን ጽፏል፡- "ሰይድ አል-አውሊያ ሰይድ ሙሐመድ በቅፅል ስም ሚራን መህዲ፣ ሚር አብዱላህ ልጅ ኻን በመባል የሚታወቅ፣ ዘሩ የሚቀላቀለው ኢማም ሙሳ አል-ካዚም...”

እንዲሁም ሻህ አብዱል አዚዝ ሙሐዲስ ዴህለዊ ስለ ሰይድ ሙሐመድ ጃውንፑሪ፣ መህዲ አል-መውዑድؑ ጽፏል። "ሚር ሰይድ ሙሐመድ ጃውንፑሪበህንድ ውስጥ ከፍተኛ የይገባኛል ጥያቄ አቅርቧል መህዲያት እና በ ራጃፑታናውስጥ ብዙ የአፍጋኒስታን ቡድን ዲካን ራሳቸውን መህደዊያ ተገዢዎቹን ብለው ጠርቶ ማንም ገደለው ወይም ፖለቲካዊ አላደረገውም።

እንዲሁም ሙላ አብዱል ቃዲር በዳዩኒ በነጃት አል-ረሺድ ውስጥ ጽፏል፡- "የካንዳሃርመንግስት የ ዙል-ኑን ቤግ በሆነ ጊዜ ከሄጃዝምድር ወደ ፋራህ ከተማ ደረሰ። በዚያ አውራጃ ታላቅ የመሬት መንቀጥቀጥ ወደቀ እና ስፍር ቁጥር የሌላቸው ፍጥረታት ወደ ሁሉም ሰው መጡ። ሼኽ አል-ኢስላም ሄረዊ ከተማሪዎቹ መካከል ታዋቂውን እና የረሺድን ተማሪ መረጠ እና ደረጃውን እንዲመረምር ከሄረዊላከው።

እንዲሁም ሙላ አብዱል ቃዲር በዳዩኒ እንዲህ ብለው ጽፈዋል፡- ሚር ሰይድ ሙሐመድ ጃውንፑሪ ⁧قدس سره العزیز⁩፣ ከካባር ታላላቅ ቅዱሳን መህዲያት ጋበዙ።

የቱሕፈት አል-ኪራም ጸሃፊ የአላህ ህዝቦች ያገኙትን ያገኙትን ደቀመዝሙራቸው በተመጣጣኝ መጠን እንዳሳኩ ጽፏል።

ሱፊ ኸዋጃ ሐሰን ኒዛሚ ዴህለዊ ሃሳቡን እንዲህ ሲል ገልጿል፡- “ከሽማግሌዎች ጃውንፑር ሐዝረት ሰይድ ሙሐመድ አንዱ መህዲያት እና በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሙስሊሞች ይህንን ጥያቄ ተቀብለው እስከ ዛሬ ድረስ በሺዎች የሚቆጠሩ ተከታዮቹና ምእመናኑ በሃይደራባድ፣ ፓላንፑር” ጃፑር እና ሰርሀድ አሉ።

መውላና ሰይድ አቡል ሐሰን ነድዊؒ እንዲህ ይላል፡- “በ10ኛው ክፍለ ዘመን እጅግ አስደንጋጭ የሆነው የመህዲያት እንቅስቃሴ ነበር፣ በሰይድ ሙሐመድ ጃውንፑሪ የተመሰረተው። ምንም እንኳን የእሱ ሞት የተከሰተው በ9ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ ቢሆንም ሂጅራ፣ አሻራው እስከ 10ኛው ክፍለ ዘመን መጨረሻ ድረስ ቆየ።

ከአድልዎ የራቀ የታሪክ ጥናት አንፃር በሁለትና በሦስት ምዕተ ዓመታት ውስጥ የትኛውም ጥሪና ሃይማኖታዊ እንቅስቃሴ በዚህ ክፍለ አህጉርና አፍጋኒስታን ውስጥ እንደ ይህ ጥሪና እንቅስቃሴ በእስልምና ማኅበረሰብ ላይ ሰፊ፣ ጥልቅና ኃይለኛ ተጽዕኖ አላሳደረም ማለት ይቻላል።