အတ္ထုပ္ပတ္တိအကျဉ်း ဟဇရတ် ဆိုင်ယဒ် မုဟမ္မဒ် မဟ်ဒီؑ (မီရ် ဆိုင်ယဒ် မုဟမ္မဒ် အာကာؑ)

ဟဇရတ် ဆိုင်ယဒ် မုဟမ္မဒ် ဂျောင်ပူရီ၊ မဟ်ဒီ အလ်မအူဒ် ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ရာဇဝင်ချုပ်စာအုပ်များမှ သတ်မှတ်သည်။ စာအုပ်ပိုင်ရှင်အနေဖြင့် "ကန်ဇုလ်အန်ဆာဗ်" ဟဇရတ် အီမာမ် မူဆာ အလ်ကာဇိမ် ၏သားမြေးများ၊ ဟဇရတ် အစ်စမာအီလ်၊ သူသည် ဟဇရတ် နေမသုလ္လာ ကို သူ၏သားသမီးများကြားတွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အလီ ရှီရ် ကာနီ၊ စာအုပ်ပိုင်ရှင် "တုဟ်ဖသုလ်ကိရာမ်"၊ ဒီလိုရေးထားတယ်။ ဆိုင်ယဒ်အလ်အော်လိယာ ဆိုင်ယဒ် မုဟမ္မဒ်၊ ချစ်စနိုးဖြင့် မီရာ မဟ်ဒီ၊ ကလေး မီရ် အဗ်ဒုလ္လာ၊ ခန် ဟုခေါ်သည်၊ သူ၏အချိုးသည် အီမာမ် မူဆာ အလ်ကာဇိမ် နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

ထို့အပြင် မော်လဝီ ခိုင်ရုဒ္ဒီန် အလ္လာဟာဗာဒီ တွင်လည်း ဂျောင်ပူရ်နာမာ တွင် ရေးသားခဲ့သည်- ဘုရားသခင်ထံမှ လာခဲ့ပြီး ခိုလှုံရာ၏ အံ့ဖွယ်အမှုများမှ အံ့ဖွယ်အမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် စာအုပ်ရေးသားသူ "တုဟ်ဖသုလ်ကိရာမ်"၊ [အလီ ရှီရ် ကာနီ သည် ဆိုင်ယဒ် မုဟမ္မဒ် ဂျောင်ပူရီ မဟ်ဒီ အလ်မအူဒ်ؑ အကြောင်း အောက်ပါအတိုင်း ရေးသားခဲ့သည်- "ဆိုင်ယဒ်အလ်အော်လိယာ ဆိုင်ယဒ် မုဟမ္မဒ် ချစ်စနိုးဖြင့် မီရာန် မဟ်ဒီ၊ မီရ် အဗ်ဒုလ္လာ ဟုသိကြသော ခန် ၏သား၊ အီမာမ် မူဆာ အလ်ကာဇိမ်] နှင့်ဆက်နွယ်သော... "

ရှာ အဗ်ဒုလ်အဇီဇ် မုဟဒ်ဒစ် ဒေဟ်လဝီ က ဆိုင်ယဒ် မုဟမ္မဒ် ဂျောင်ပူရီ၊ မဟ်ဒီ အလ်မအူဒ်ؑ အကြောင်းလည်း ရေးခဲ့တယ်၊ "မီရ် ဆိုင်ယဒ် မုဟမ္မဒ် ဂျောင်ပူရီ အိန္ဒိယတွင် မဟ်ဒီယတ် ကျယ်လောင်စွာ တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ဒက်ကန် အာဖဂန်လူတစ်စု ရာဇ်ပူတာနာ တွင် ၎င်းတို့ကိုယ်၎င်း မဟ်ဒဝီယာ သူ့လက်အောက်ခံများဟု ခေါ်ဝေါ်ကြပြီး မည်သူကမျှ သူ့ကို သတ်ဖြတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးကို မဝေဖန်ခဲ့ကြပါ။

ထို့အပြင် မုလ္လာ အဗ်ဒုလ်ကာဒိရ် ဗဒါယူနီ တွင်လည်း နဂျာသုရ်ရရှီဒ် တွင် ရေးသားခဲ့သည်- "ကန်ဒါဟာ အစိုးရသည် ဇုန်နူန် ဘက်ဂ် ပိုင်သောအခါ၊ ဟီဂျာဇ် ပြည်မှ ဖာရာ မြို့သို့ ရောက်ရှိလာသည်။ ထိုပြည်နယ်တွင် ကြီးမားသော ငလျင်တစ်ခု ကျရောက်ပြီး မရေမတွက်နိုင်သော သတ္တဝါများ လူတိုင်းထံသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ရှိတ်ခ်အလ်အစ္စလာမ် ဟေရဝီ သူ့တပည့်များထဲမှ နာမည်ကြီး တပည့်ထူးကို ရွေးချယ်စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဟေရဝီ သူ့အခြေအနေကို စုံစမ်းရန်။

ထို့အပြင် မုလ္လာ အဗ်ဒုလ်ကာဒိရ် ဗဒါယူနီ က- မီရ် ဆိုင်ယဒ် မုဟမ္မဒ် ဂျောင်ပူရီ ⁧قدس سره العزیز⁩၊ ကဘာမြို့သူတော်စင်ကြီးများထံမှ မဟ်ဒီယတ် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်။

တုဟ်ဖသုလ်ကိရာမ် ၏ရေးသားသူသည် အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်၏လူများသည် ၎င်းတို့၏တပည့်တော်များနှင့် အချိုးအစားအတိုင်း အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့ကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။

ဆူဖီ ခွါဂျာ ဟဆန် နိဇာမီ ဒေဟ်လဝီ က အောက်ပါအတိုင်း ၎င်း၏ထင်မြင်ယူဆချက်ကို ဖော်ပြခဲ့သည်- " ဂျောင်ပူရ် ၏ အကြီးအကဲတစ်ဦး၊ ဟဇရတ် ဆိုင်ယဒ် မုဟမ္မဒ်၊ က မဟ်ဒီယတ် နှင့် ယနေ့ သန်းပေါင်းများစွာသော မွတ်ဆလင်များ၏ အရေးဆိုမှုကို လက်ခံခဲ့သည်။ ဟိုက်ဒရာဘတ်၊ ပါလန်ပူရ်၊ ဂျိုင်ပူရ် နှင့် ဆရ်ဟဒ်၊ သူ၏နောက်လိုက်များနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူ ထောင်ပေါင်းများစွာရှိသည်။

မောလာနာ ဆိုင်ယဒ် အဗုလ်ဟဆန် နဒ်ဝီؒ က “၁၀ ရာစုရဲ့ ထိတ်လန့်စရာအကောင်းဆုံး လှုပ်ရှားမှုကတော့ ဆိုင်ယဒ် မုဟမ္မဒ် ဂျောင်ပူရီ က တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ မဟ်ဒီယတ် လှုပ်ရှားမှုပါ။ သူသေဆုံးသွားပေမယ့် 10 ရာစုအစမှာ ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ ဟိဂျရီ၊ သူ၏ခြေရာများသည် 10 ရာစုအကုန်အထိ ကျန်ခဲ့သည်။

သမာသမတ်ကျသော သမိုင်းဆိုင်ရာ လေ့လာမှုအရ၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခု သို့မဟုတ် သုံးခုအတွင်း၊ ဤခေါ်ဆိုမှုနှင့် အာဖဂန်နစ္စတန်ရှိ ဤခေါ်ဆိုမှုနှင့် လှုပ်ရှားမှုများကဲ့သို့ အစ္စလာမ့်လူ့အဖွဲ့အစည်းအား ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်၊ လေးနက်စွာနှင့် အားကောင်းမောင်းသန်သော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ခေါ်ဆိုမှုနှင့် လှုပ်ရှားမှုများ မပြုလုပ်နိုင်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။