އަދި ވަޢުދުވެވުނު މަހުދީ ހަޟްރަތު ސެއިދު މުޙައްމަދު ޖުންޕޫރީގެ މަތިވެރިކަން ތާރީޚީ ފޮތްތަކުގައި ޤާއިމުވެފައިވެއެވެ. އެގޮތުން "ކަންޒޫލް އަންސާބް" ފޮތުގެ މުޞްޠަފާ ޙަޟްރަތު އިމާމް މޫސާ ކަޒީމްގެ ދަރިންގެ ތެރޭގައި ޙަޟްރަތު އިސްމާޢީލް، އަދި އޭނާގެ ދަރިންގެ ތެރެއިން ޙަޟްރަތު ނަމާތުالله ގެ ނަންފުޅު ފާހަގަކުރައްވާފައިވާ ފަދައިންނެވެ. ހަމައެހެންމެ، ތަޙްފާ އަލްކަރަމް ފޮތުގެ މުޞްޠަފާ، ޢަލީ ޝިރު ޤާނޭ ލިޔުއްވާފައިވަނީ މިގޮތަށެވެ. ޚާންގެ ނަމުން މަޝްހޫރު މީރު އަބްދުاللهގެ ދަރިކަލުން މީރާ މަހުދީ އަށް ކިޔާ ލަޤަބު މީރާ މަހުދީ ސައްޔިދު ވަލިއްޔާ ސައިދު މުޙައްމަދަކީ އިމާމް މޫސާ ކާޒެމް އާއި ގުޅުން ހުރި މީހެކެވެ.
ކުރު ބަޔޮގްރަފީއެއް ޙަޟްރަތު ސެއިދު މުޙައްމަދު މަޙްދީ علیهالسلام (މީރު ސައިދު މުހައްމަދު اقاؑ)
- ނަން:
- ޙަޟްރަތު ސައިދު މުޙައްމަދު علیهالسلام
- ބައްޕަ:
- ހަޒްރަތު ސައިދު އަބްދުﷲ އެވެ
- މަންމަ:
- ހަޒްރަތު ބީބީ އަމީނާ އެވެ
"އޭނާގެ ނަން އަހަރެންގެ ނަމާއި އަދި ބައްޕަގެ ނަމާއި ބައްޕަގެ ނަމާއި އެއްބަސްވާނެ."
- އަބޫދާއޫދު
- ލަޤަބު:
- ވަޢުދުވެވި މަޙްދީއާއި މާތްاللهގެ ޚަލީފާއެވެ
- ނަސްލު:
- ސެއިދު ހުސެއިނީ އެވެ
"މަހްދީ އަކީ އަހަރެންގެ ޖީލުން އަދި ފާތިމަތުގެ ދަރިންގެ ތެރެއިން."
- އަބޫދާއޫދު
- އުފަންދުވަސް:
- ހޯމަ ދުވަސް، 14 ޖުމާދީ އަލްއަވަލް 847 ހިޖުރީ / 1443 މީލާދީން، ޖައުންޕޫރު، އިންޑިއާ
۔
އޭނާގެ މަތިވެރި ނަސްލު ތިރީގައި މިވަނީއެވެ
ޙަދީޘްފުޅުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން، ޙަޤީޤީ ވަޢުދުވެފައިވާ މަޙްދީގެ ނިޝާނަކީ:
«المهدی من عترتی، من ولد فاطمة»
މާނައަކީ: މަހުދީ ވާނީ އަހަރެންގެ އާއިލާއާއި ޖީލުން އަދި ފާތިމާގެ ދަރިންގެ ތެރެއިންނެވެ.
މި ރިވާޔަތު ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އަބޫދާއޫދުއެވެ.
އަދި މައުލްވީ ޚައިރުއްދީން އައްލާބާދީ ޖޮންޕޫރްނަމަހް ގައި ލިޔުއްވާފައިވަނީ: އެއީ މާތްރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން ލިބުނު މުޢުޖިޒާތެއް ކަމަށާއި އެއީ ސަލާމަތުގެ މުޢުޖިޒާތްތަކުން ލިބުނު މުޢުޖިޒާތެކެވެ.
އަދި، "ތަހުފާތުލް ކަރަމް" މިފޮތުގެ މުޞްޠަފާ، ޢަލީ ޝިރު ޤާނޭ، ސެއިދު މުޙައްމަދު ޖޮންޕޫރީ މަޙްދީ މުޢާއުދު (علیهالسلام) އާ ބެހޭގޮތުން ލިޔުއްވާފައި ވެއެވެ މޫސާ ކާޒެމް..."
އަދި ވަޢުދުވެފައިވާ މަޙްދީ (علیهالسلام) ސެއިދު މުޙައްމަދު ޖުންޕޫރީއާ ބެހޭގޮތުން ޝާޙް އަބްދުލްޢަޒީޒް މުޙައްދީތު ދޭހުލާވީ ލިޔުއްވާފައިވަނީ، "މީރު ސައްޔިދު މުޙައްމަދު ޖުންޕޫރީ އިންޑިއާގައި މަޙްދީމް ކަމަށް ދަޢުވާ ކުރެއްވީ ބާރު އަޑަކުން ކަމަށާއި، ރާޖްޕޫތާނާގެ ޑެކަންގެ ބޮޑު ބަޔަކު މަޙްދުވީސް ކަމަށް ބުނެ އޭނާގެ ދަށުގައި ތިބި މީހުންނަށް ވެގެން ދިޔަ ކަމަށެވެ އޭނާއަށް.
އަދި މުއްލާ ޢަބްދުލްޤާދިރު ބަދައުނީ ނަޖަތުލްރަޝީދު ގައި ލިޔުއްވާފައި ވެއެވެ: "ކަނޑަހަރުގެ ސަރުކާރު ޛުލްނޫންބެއަށް ނިސްބަތްވާއިރު، ހިޖާޒުގެ ބިމުން ފަރާ ރަށަށް އާދެވުނެވެ. އެ އަތޮޅަށް ބޮޑު ބިންހެލުމެއް އައިސް ގުނާ ނުލެވޭ ގިނަ މަޚްލޫޤުން އެންމެންގެ ގާތަށް އައެވެ." އޭނާގެ ދަރިވަރުންނާއި އޭނާގެ ދަރިވަރު ރަޝީދުގެ ތެރެއިން މަޝްހޫރު ހެރަވީ ހޮވައި، އޭނާގެ ހާލު ތަހުގީގު ކުރުމަށް ފޮނުއްވިއެވެ.
އަދި މުއްލާ ޢަބްދުލްޤާދިރު ބަދައުނީ ލިޔުއްވާފައިވަނީ: މީރު ސައްޔިދު މުޙައްމަދު ޖުންޕޫރީ، قدس سره العزیز، ކަބަރުގެ ބޮޑު ސާހިބުންގެ ތެރެއިން މަޙްދީދަށް ދަޢުވަތު ދެއްވާފައި ވެއެވެ.
ތަފްތާ އަލްކަރަމް ގެ މުޞްޠަފާ ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި الله ގެ އަހުލުވެރިންނަށް ޙާޞިލުކުރެވުނު ކަންތައްތައް ޙާޞިލުކުރީ އެމީހުންގެ މުދައްރިސާއި ގުޅިގެންނެވެ.
ސޫފީ ޚްވާޖާ ހަސަން ނިޒާމީ ދޭހުލާވީ އޭނާގެ ޚިޔާލު ފާޅުކުރައްވާފައިވަނީ މިގޮތަށެވެ: "ޖައުންޕޫރުގެ އެއް އިސް ބޭފުޅަކު ކަމަށްވާ ހަޒްރަތު ސައިދު މުޙައްމަދު މަޙްދީމް ކަމަށް ދަޢުވާކުރެއްވިއިރު، އެތައް މިލިއަން މުސްލިމުން މި ދަޢުވާ ޤަބޫލުކުރެއްވިއެވެ.
މައުލާނާ ސެއިދު އަބުލް ހަސަން ނަދުވީ رحمةالله علیه ވިދާޅުވަނީ "10 ވަނަ ގަރުނުގެ އެންމެ ސިއްސުވާލާފަދަ ހަރަކާތަކީ މަހުދާވީ ހަރަކާތުގެ ބާނީއަކީ ސެއިދު މުހައްމަދު ޖުންޕޫރީ އެވެ. އޭނާގެ އަވަހާރަވީ 10 ވަނަ ގަރުނުގެ ކުރީކޮޅު، މާނައަކީ ހިޖުރައިން 910 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ނަމަވެސް އޭނާގެ އަސަރުތައް ދެމިއޮތެވެ." 10 ވަނަ ގަރުނެވެ.
އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ނުބަލާ ތާރީޚީ ދިރާސާގެ އަލީގައި ބުނަން ޖެހޭނީ ދެތިން ޤަރުނުގެ ތެރޭގައި މި ބައްރާއި އަފްޣާނިސްތާނުގައި މި ހަރަކާތުގެ ފުޅާ، ފުން އަދި ބާރުގަދަ އަސަރެއް އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢަށް ދީނީ ހަރަކާތެއް ކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށެވެ.
- ފެންނަ ފެނުމުގެ ސިފަ:
- ފުޅާ ނިތްކުރިއާއި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ނޭފަތެވެ.
"މަހްދީ އަކީ އަހަރެންގެ މީހެއް؛ އޭނާގެ ނިތްކުރި ފުޅާވެ، ފާހަގަކޮށްލެވޭ ނޭފަތެއް ހުންނާނެ."
- އަބޫދާއޫދު
- ހިޖުރަކުރުން:
- ހިޖުރައިން 887 ވަނަ އަހަރު ޖައުންޕޫރުން ފުރައިގެން ގޮސް، މާތްރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް މީހުންނަށް ދަޢުވަތު ދެއްވިއެވެ.
- މައްކާ ހައްޖު:
- 901 ހިޖުރީ
ވަޢުދުވެވަޑައިގެންނެވި މަހުދީގެ އިޢުލާން މާތްالله ގެ އަމުރުފުޅުން:
- މައްކާއެވެ — 901 ހިޖުރީ
- އަހުމަދުއާބާދު އެވެ — 903 ހިޖުރީ
- ގުޖުރާތުގެ ބަޑްލީ އެވެ — 905 ހިޖުރީ
މިޝަން:
ޤުރުއާނުގެ އިބާރާތާއި ބަޔާންކުރުން، ކަލާނގެ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޛިކުރު، ރަސޫލާ ﷺ ގެ ސުންނަތަށް ތަބާވެ، ދުނިޔެއާ ގުޅުން ދޫކޮށްލާފައި މާތްالله އާއި ބައްދަލުކުރަން މަސައްކަތް ކުރުމެވެ.
"ކުރިން އަނިޔާވެރިކަމުން ފުރިފައިވާ ފަދައިން ބިން ފުރިގެން ދިޔައީ އިންސާފުންނެވެ."
- އަބޫދާއޫދު
━━━━━━━━━━━━━━
ޙަޟްރަތު މަޙްދީ علیهالسلام އެކަލޭގެފާނުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ލާޒިމުކުރެއްވި ޤުރުއާނުގެ ވާޖިބުތައް:
- ދުނިޔެއާ ގުޅުން ދޫކޮށްލުމެވެ — ޤުރުއާން 11:15-16
- މާތްالله އާއި ބައްދަލުކުރަން ހޯދަމުންނެވެ — ޤުރުއާން 17:72
- މާތްالله ގެ މައްޗަށް މެދުނުކެނޑި ހަނދާން ކުރުން — ޤުރުއާން 4:103
- މާތްالله އަށް ފުރިހަމަ އިތުބާރުކުރުން — ޤުރުއާން 3:159
- ތެދުވެރި މީހުންނާ އެކުވެރިކަން — ޤުރުއާން 9:119
- އީމާންތެރިކަމުގެ މަގުގައި ހިޖުރަކުރުން — ޤުރުއާން 4:97
- މާތްالله އަށް ފުރިހަމައަށް ޚިދުމަތްކުރުން — ޤުރުއާން 73:8
- މާތްالله ގެ މަގުގައި ދިހައެއް ދިނުން — ޤުރުއާން 2:267
━━━━━━━━━━━━━━
━━━━━━━━━━━━━━
ކަރަމަތު (މުޢުޖިޒާތްތައް) .
ޙަޟްރަތު މަހުދީ علیهالسلام ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
"ކަރާމާތަކީ ކުށްވެރިވުމުގެ ފަހަތުން."
"މީހަކު އޭނާގެ ކަރާމާތުގައި އަވަދިނެތި އުޅޭއިރު، އަޅާ ކުރިއަށް އައިސް މާތްالله ފަހަތުގައި ބަހައްޓަނީ."
އެހެންކަމުން ޙަޟްރަތު މަޙްދީ علیهالسلام އުނގަންނައިދެއްވީ ޙަޤީޤީ މަގަކީ މާތްރަސްކަލާނގެއަށް ފުރިހަމައަށް ސަމާލުކަން ދިނުމާއި، ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާއާއި، ނިކަމެތިކަމާއި، ކިޔަމަންތެރިކަމާއި، އަމިއްލަ ނަފްސު ފޮހެލުމެވެ؛ ޝަރަފުވެރިކަން ދައްކާލުމެއް ނޫނެވެ.
ނަމަވެސް މާތްالله ގެ އިރާދަފުޅުން ޙަޟްރަތު މަޙްދީ علیهالسلام މެދުވެރިކޮށް އާދަޔާ ޚިލާފު އެތައް ނިޝާންތަކެއް ފެނިގެން ދިޔައެވެ.
- އޭނާ ޤުރުއާން ކިޔެވުމުން އަޑުއަހާ މީހުންގެ ވާހަކަ ނުދައްކާ ސުވާލުތަކަށް ވެސް ޖަވާބު ލިބުނެވެ.
- ބޮޑެތި އެއްވުންތަކުގައި، ކައިރިންނާއި ދުރުގައި ތިބި މީހުންނަށް އޭނާގެ އަޑު ސާފުކޮށް އިވެމުން ދިޔައެވެ.
- އެކި ސަރަޙައްދުތަކުގެ މީހުންނަށް އޭނާގެ ބަސްތައް އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ބަހުން ވިސްނުނެވެ.
- އެމީހުންގެ މައްޗަށް ކަނޑި ދަމައިގަތް މީހާ، ރިވާޔަތުގައިވާ ގޮތުން، އޭނާގެ އަތް ޕެރެލައިޒްވެ، އެ އަތް ހަރަކާތްތެރި ކުރުމުގެ ބާރު ގެއްލިގެން ދިޔައެވެ.
- ސަގާފީ ރިވާޔަތްތަކުގައި ބަލިމީހުންގެ ޝިފާ ރިވާކޮށްފައިވަނީ އެމީހުން މެދުވެރިކޮށެވެ.
- އޭނާ ޤުރުއާން ކިޔެވުމުން އަޑުއަހާ މީހުންނަށް ރޫޙާނީ އުފާވެރިކަން ލިބިގެން ދިޔައެވެ.
- އެކަލޭގެފާނުގެ ފަރާތުން ޤުރުއާނުގެ ފުރިހަމަ އިބާރާތް ފުޅާވެ، ލިޔުންތެރިންނަށް އެ ޤުރުއާން މުޅިން ރެކޯޑްކޮށް އަލުން ލިޔެވޭ ގޮތެއް ނުވިއެވެ.
━━━━━━━━━━━━━━
- މަރު:
- ހޯމަ ދުވަސް، 19 ޛުލްޤައިދާ 910 ހިޖުރީ / 1505 މީލާދީން، ފަރާ، އަފްޣާނިސްތާން
- އުމުރު:
- 63 އަހަރު
- މުބާރަކް މަޒާރު:
- އަފްޣާނިސްތާނުގެ ފަރާހް އެވެ